Monster van een machine geeft Goma vrijheid in 3D-vormen

"Het is een monster van een machine, die nog wel even door onze jongens moet worden getemd." Zo spreekt directeur Foppe Atema van Goma over de nieuwe strijkbuigmachine EVA 3122 van de Italiaanse machinefabrikant Codatto, die eind maart bij zijn bedrijf is geïnstalleerd.

Afbeelding: Goma_Foppe_Codatto_1

"Het zal wel enige tijd duren voordat ze hem echt onder de knie hebben, maar dat is niet erg. Want deze machine luidt een nieuw tijdperk in de derde dimensie in, zoals de lasersnijmachine dat heeft gedaan in de vlakke plaat."
 
Een eerste positief resultaat heeft de machine voor Goma al opgeleverd. De in Hengelo (Gld) gevestigde toeleverancier van hoogwaardige plaatwerkproducten was in maart exposant op de ESEF. Tegelijkertijd werd op de Techni-Show de nieuwe Codatto machine gedemonstreerd op de stand van Siboma, de importeur van Codatto. Een bord op die machine verwees geïnteresseerde bezoekers naar de Goma-stand. "En dat hebben we gemerkt", aldus Atema. "Normaal krijgen we op de ESEF 80 procent bestaande klanten op bezoek en 20 procent nieuwe klanten. Nu was wel 55 procent nieuw. Uit wat ze vertelden of vroegen konden we opmaken dat ze kwamen vanwege de Codatto. We hebben offertes mogen maken voor nieuwe klanten, ook al voor de nieuwe machine."
 
Krappe levertijden
 
En dat is mooi voor de Achterhoekse plaatwerkleverancier. Want de sfeer op de ESEF mag dan heel positief zijn geweest, zakelijk gezien gaat het door de zwakke economische situatie allemaal nog erg op en af. De ene week is de order-intake fantastisch, de andere week belabberd. De horizon is heel kort; orders die vandaag worden binnengehaald, moeten binnen maximaal veertien dagen worden geleverd en veel verder vooruit kijken is lastig.
 
Goma is daar inmiddels op ingericht. Het ERP-systeem is zodanig aangepast dat klanten op basis van een goede forecast altijd 'just in time' kunnen worden bediend, ook al zijn de levertijden uiterst krap. Een tweede ontwikkeling waarop Goma zich heeft aangepast is dat de klanten zich steeds meer concentreren op assemblage en daarbij het plaatwerk afstoten. Atema: "Je hebt bijvoorbeeld bedrijven die vanuit de historie een plaatwerkafdeling hebben, maar die nu veel meer bezig zijn met de inhoud van een behuizing dan met de behuizing zelf. Het gevolg is dat ze op zeker moment niet meer investeren in plaatwerk. Waar ze wel in investeren zijn assemblagelijnen, efficiënt ingericht volgens 5S/lean concepten. Ze halen mensen uit de automotive binnen om organisatorisch alles perfect te regelen, met als uitgangspunt dat ze alleen dat binnen laten komen wat ze nodig hebben."
 
Het gevolg is dat de plaatwerkkennis bij deze bedrijven ook verdwijnt. En dus vragen ze hun leveranciers om mee te denken: Early Supplier Involvement. "Daar zijn we bij Goma volop mee bezig", aldus Atema. "Pas geleden hebben we daar nog het summum van meegemaakt, toen een klant een aantal onderdelen op tafel legde en zei: maak daar maar eens een kastje omheen."
 

Afbeelding: Goma_Foppe_Codatto_2

Fijn en nauwkeurig buigen
 
Zo'n opdracht geeft alle vrijheidsgraden, ook qua ontwerp. En daarmee komt Atema op de nieuwe Codatto. Dit is een stabiele strijkbuigmachine, geschikt voor het fijn en nauwkeurig buigen van staal tot 3 mm en RVS tot 2,5 mm in niet al te grote series. De stabiliteit en de daarmee samenhangende nauwkeurigheid van 0, 05 mm wordt verkregen door een ingenieus aandrijf- en geleidingsysteem. De hoge nauwkeurigheid, ook op de lange termijn, is het resultaat van schuin geplaatste, lineaire geleidingen. Hierdoor ontstaat ook meer ruimte. De machine kan tot 220 mm naar boven en ook nog 70 mm naar onderen buigen. Het nieuw geconstrueerde gereedschapsysteem, bestaande uit twintig stuks deelstempels die automatisch gewisseld en gepositioneerd kunnen worden, is uitgelegd voor een maximale flexibiliteit bij productie van (bijna) alle mogelijke vormen. Praktisch alles is te maken met één set grote, hoge en zware stempels. Panelen kunnen vierzijdig gesloten geproduceerd worden tot een maximale hoogte van 220 mm (plus de eventueel noodzakelijke negatieve buigingen tot maximaal 70 mm) in lengtes tot maximaal 3000 mm. Gecompliceerde producten met veel zettingen kunnen door het grote bereik in één keer worden gebogen. "Het is een semi-automatische machine", zegt Atema. "Twee, drie of vier zettingen op één kant doet ie automatisch; veel sneller dan een gewone kantbank. Voor zettingen op de andere zijde moet de plaat handmatig worden gedraaid."
 
Vrije vormen in 3D
 
Atema denkt dat deze machine gaat zorgen voor een even spectaculaire ontwikkeling in de plaatbewerking, als de lasersnijmachine ooit deed in de jaren tachtig van de vorige eeuw. "De lasersnijder heeft ons veel meer vrijheid gegeven in het vormen van vlakke platen. We kunnen daarmee razendsnel de meest ingewikkelde vormen maken, met ongekende nauwkeurigheden bovendien. Met deze strijkbuigmachine kunnen we veel eenvoudiger vrije vormen in metaal maken in de derde dimensie. Bovendien kan dat ook nog eens zonder dat je veel extra gereedschappen nodig hebt. Deze machine maakt alle rondingen zonder extra gereedschappen. Dat scheelt enorm in de kosten. Omdat de steltijden heel laag zijn, is hij ook geschikt voor kleinere series, al moet je daarbij wel zicht hebben op herhaalorders."
 
De machine is een echte innovatie voor Goma, omdat het bedrijf nu mooie dingen kan maken, die voorheen niet mogelijk waren. "Vaak openen zulke innovaties nieuwe gebieden", zegt de Goma-directeur. "Ontwerpers gaan immers de nieuwe mogelijkheden hiervan ontdekken. De volgende stap is dat ze het gaan eisen. We hebben nu al het voorbeeld van een product dat we traditioneel forceerden, waarmee we er veel spanning in joegen. We hadden daar twee man voor nodig die op de kantbank moesten meebuigen. Nu kun je deze plaat op de Codatto leggen; het resultaat is een spanningsvrij product en de tweede man is niet langer nodig."
 
De Codatto is wel een complexe machine, die vooral qua programmeren nogal wat vraagt. Daarom zijn drie Goma-medewerkers anderhalve week opgeleid door een man van de Italiaanse fabrikant. Nu dat achter de rug is mogen ze zelf ontdekken wat ze allemaal uit 'het monster' kunnen halen.

Afbeelding: pannello 8 klein

Relatiedag en open huis
 
Goma beschouwt de nieuwe strijkbuigmachine als een belangrijke innovatie. Daarom wordt hij officieel in gebruik genomen. Dat gebeurt op 8 juni door de hoogste ambtenaar van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, secretaris-generaal Chris Buijink. Goma houdt deze relatiedag ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan. Er worden zo'n 300 mensen verwacht. De relatiedag wordt gevolgd door een open huis op 9 juni. Alle machines zijn dan van 10.00 tot 16.00 uur in werking te zien.
 
Nieuwe productiehal
 
Goma had aanvankelijk de bedoeling de nieuwe machine onder te brengen in een nieuw te bouwen productiehal, die ook plaats moest bieden aan een uitbreiding van het automatisch platenmagazijn en een nieuwe grootformaat ponsmachine. Maar vanwege de onzekere economische situatie is deze investering uitgesteld. De bouwvergunning voor de hal van 1700 vierkante meter (het huidige oppervlak is 11.500 vierkante meter) is al afgegeven, maar zo lang de orderintake op en af blijft gaan, zal de schop niet de grond in gaan. "Duitsland en de Verenigde Staten veren al weer op", zegt Foppe Atema optimistisch. "Maar dat constateren is niet genoeg. We moeten hier echt voelen dat het beter gaat. Pas dan gaan we bouwen."
 

Artikel uit MetaalNieuws